кибер котле

Овој период се прославуваат 150 години од објавувањето на теоријата на еволуција.

Во Република Македонија, чинам помила ни е идејата дека еволуцијата не постои а животинските и растителни видови се создадени такви какви се (со сертификувано географско потекло од Македонија), а еден од првите жители во светот подарен од Господа е Александар Македонски кој се обиде, 300 години пред неговиот братучед Исус, да го избави човештвото од неговиот пад.

Во период на масовни историски фалсификувања, национал антички романтизам и анти научно расположение, Дарвиновата, па и другите рационални научни теории, влеваат оптимизам во сивилото.

дополнување: А причината зошто го напишав постот, освен јубилејот, е и оваа секција на магазинот Guardian посветена на тоа.

Косово е независно - тоа сите го знаеме. Неможам да сфатам што точно косоварите добиле, но јасно ми е дека ништо нема да изгубат со тоа што сега не се дел од Србија. Еуфоријата наскоро ќе згасне, а проблемите од секојдневниот живот, како на пример невработеноста ќе испливаат на површина. Обичниот народ нема да види многу аир од државата, која ќе се повлече пред налетот на економските проблеми, како што тоа се случи во Македонија и ќе се прогласи за ненадлежна за проблематиката.

Но во овие историски времиња за косоварите, Република Македонија се наоѓа во незгодна позиција. Признавањето на Косово е нешто што го налага прагмата но не принципите на меѓународното право. Следењето на државните интереси како императив е последица на таквата пракса. Но во исто време кога косовското прашање налага практични решенија, Републиката е соочена со проблемот на името - проблем кој сакаме принципиелно да се решава наместо да го прифатиме фактот дека можеби полесно би поминале ако се викаме сосема поинаку.

Така, во потрагата по принципите, властите на Републиката остануваат изгубени во политиката.

За разлика од „Превртено“, „Сенки“ ми се допадна. Откако го изгледав филмот нешто не ми даваше да кажам дека филмот ми се допаѓа. Уште на излезот од киното знаев дека глумата на двата главни актери (пред се Лазар) е слаба, за разлика од интерпретацијата на сите останати. Можеби се работи само за вкус па други нема да се согласат со мене околу тоа, но јас видов дури и технички пропусти (гледање во камера; предвремена реакција) што не знам како му одминале на Милчо. Но и покрај ова, после неколку дена размислување се определив да им раскажувам на луѓето дека филмот е добар… можеби не најдоброто што Манчевски го снимил… ниту дека е маестрален… но филмот е навистина добар. Зошто?

Приказната е повеќе од „прогонот“ што неколку мртовци му го прават на Лазар со цел да им ги закопа коските. Ова е пак, на некој начин, транзициска приказна (а можеби јас сум трениран да ги наоѓам таму и каде што ги нема) … разбуричкани приказни од минатото кои се бреме на новата генерација и од чие „разбуричкување“ носителите на транзицијата профитирале. Се додека е откопано, минатото стои помеѓу тебе и сонцето па ти го гледаш како сенка. (се извинувам за патосов) Интересно е што Милчо нема негативен однос кон минатото, затоа нема сеништа туку сенки, но сепак прикажува дека е подобро ако е закопано, со што се согласувам.

Тоа што гледам дека се провлекува низ разговорите околу „Сенки“ е темата за сексот и смртта како табу, која пак била носечка идеја на филмот. Можеби е тоа така, но на различни места гледам поврзувања помеѓу приказната за смртта и сексот и приказната за транзицијата. Во филмот авторот не постеќа на заборавени, умрени места и активности, кои не се сеќавам дека сме ги доживеале како умирање.

Веќе слушнав за дискусии предизвикани од шокот (и негодување) кој некои го доживеале гледајќи толку секс во филм од Македонија. Ова, фактички и не е толку точно - сексот редовно бил пропратна карактеристика на кинематографиите од овие простори, но дефинитивно „Сенки“ тоа го прави на поинаков начин и директно се занимава со темата. Се согласувам со Милчо дека сексот и смртта се табу во Македонија, за нив се зборува на многу чуден начин а „Сенки“ ќе има улога во демистификација на тие сфери од животот. Така, од повеќето спорадични приказни поврзани со темите на „Сенки“ морам да ја споменам љубовната приказна помеѓу Лазар и Менка - отелотворување на идејата за мортификација на предметот на желбата, па кога ја препознав, како Жижекијанец многу се возбудив. Што би рекол Славој - Само мртва жена е добра жена.

Филмот е многу прецизен. Не постои кадар кој е залудно употребен, ниту пак кадар кој не е приказна сама по себе. Симболи, предмети, клучеви за големата сложувалка можете да видите насекаде низ филмот. Тоа што мене ми е интригантно се референците кон самиот Милчо, кон самиот филм, но и кон урбаниот живот во Скопје, тоа што било и тоа што е сега. Сето ова има врска со основните идеи на приказната.

За крај: доколку можеш филмот да го раскажеш за Movie a minute, па и со неколку реченици изгледа интересно, тогаш веројатно е дека филмот е добар и треба да се гледа. Мислам дека „Сенки“ спаѓа во таков тип на филмови.

Новица забележил интересна разлика во изразувањето на државата во легалните документи денес и во бившата држава. Денес државниците ја потпишуваат својата функција во рамките на Република Македонија, додека во СФРЈ, државниците ја имале својата функција во рамките на Републиката (без името). Новица се прашува зошто е тоа така, па побара и од мене да го дадам моето мислење. Ќе му одговорам прашање по прашање, со мал вовед претходно.

Тоа што сакам да го расчистам за почеток е дека во сите посочени документи кои Новица ги дава за пример, јасно стои за која република се работи, без разлика дали е ставено и објаснето во заглавието на документот или во содржината на документот, па потпишувањето на целото име на републиката не е потребен услов за да е јасно за која држава се работи.

Се прашувам зошто е ова вака?

Едно од објаснувањата може да биде истакнување на името (во новата република) за да се „зацврсти“ националниот идентитет (не етнички сфатен туку политички). Идеолошки, претходниот режим имал задача да го преброди националниот идентитет, и да ја истакне „републиката“ пред „името“, кое ако нема територијално значење најчесто има национално. Реално, политичкиот систем на СФРЈ не работел баш на таквото замрзнување на националните идентитети (Југославија има баш чисто национално значење), но во формалните акти, можеби следеле некакви идеолошки упатства.

Дали е случајно?

Па иако претходниот одговор наведува да кажам „не“, сепак мислам дека е случајно. Факт е дека не е некаква исклучително интелектуална финта да ти текне ваков начин на зајакнување на националниот идентитет преку врзување на „името“ со „републиката“ во секоја пригода. Немам посебни аргументи ни за тезата ниту за антитезата, па ќе оставам ваков клифхенгер тип на одговор.

Дали има некакво поинакво значење кога ќе се каже Претседател на Републиката наместо Претседател на Република Македонија?

Па и нема поинакво значење во формална смисла, ако претходно во текстот е наведено и „името“. Смисловно, може да има разлика во значењето затоа што мислам дека кога не се употребува „името“, методолошки помалку прецизниот читател или слушател полесно ќе сфати дека се работи за „државата“ а не за „општеството“ или „земјата“.

дополнување: Мислам дека одделувањето на „република“ и користењето само на тој поим кога е јасно за која држава се работи, појасно покажува дека државата е само дел од општеството кое зафаќа определена територија и има право да се меша во само дел од јавната сфера (околу тоа каде се треба да има удел државата е една од главните дебати помеѓу левичарите и десничарите) а никако во приватната сфера. Тоа, во демократија која се развива, има позитивно влијание во развојот на политичката култура и сфаќањата за слободата.

Дали Република е поважен дел од Македонија во името Република Македонија?

Зависи од стојалиштето, што ти е важно и што ти е предмет на интерес. Некои држави од минатото ги паметиме поради тоа што биле републики, а некои поради името иако го менувале обликот на држава. Сите нив ги ословуваме по името, но Атина на пример, ја знаеме поради Републиката. Доколку не се јавела античката демократија и секуларната филозофија, Атина ќе била историска фуснота (а со тоа и многу други работи ќе беа фуснота - поедноставено кажано).

Затоа, релативно е што е важно. Мене ми е важна „републиката“, но факт е дека „републиката“ + „името“ = „целината“ ако зборуваме општо за држава а не за политичка теорија или идеолошки пристап.

Дали Македонија навистина е Република или само се вика Република Македонија?

Формално е република. Ги има сите обележја на тоа што го сметаме за современа Република. Но ако се повикаме на тоа што „република“ изворно значи, а тоа е „општо добро“ - одговорот сам се наметнува. Иако Република Македонија изгледа како „република“, се повеќе гледам дека таа не работи на тоа да биде „општо добро“ - нешто поради кое луѓето се откажале од дел од своите права. Лично преферирам одумирање на државата, но не на идејата дека е потребна заедница за да обезбеди општо добро.

Неодамна беа откриени стари записи на херцогот Холштајн за тоа што навистина се случило во Битката кај Тафталиџе, каде познатиот војсководец Пиколомини одлучи да го опожари Скопје. Еве некои извадоци од неговите белешки.

23 октомври 1689 лето Господово
Пиколомини беше нервозен. Густав, неговиот личен готвач ја беше згрешил кашата од пилешко помешувајќи ја со салата од домати. Мирисот веднаш ме потсети на градинката во Виена каде моите родители, Цвајнштајн и Крумхилда, ме носеа не по моја волја. Се чини и дека Пиколомини идел во истата градинка па и нему вкусот не му беше најмил. Но луѓето беа задоволни и со таква храна бидејќи, опсадувајќи го полево во Скопје, немаше ништо подобро а чичко „Стоилко“ го прославуваше денот на револуционерната борба на Македонците. Се ближи пладне. Густав е на нишан и ќе мора да се искупи со некој подобар ручек.

24 октомври 1689 лето Господово
Извидницата штотуку се врати од Козле. Се чини дека Османлиите кампираат кај Лептокарија. Грците повторно ја продале душата и им ги дале своите позиции на Турците на работ на Тафталиџе. Никогаш не им верувај на Грците, дури и кога кумуваат на трговски центри и купуваат Рафинерии. Пиколомини полуде. Ханс, неговиот аѓутант, го извлече подебелиот крај и се најде на погрешната страна од тупаницата на генералот. По се изгледа ќе треба бргу да се реагира и да се нападне срцето на Османлиската војска во Тафталиџе. Пиколомини се мисли дали да ја чека помошта пратена од Карпош, лидерот на востанието во Македонија. Но времето изминува. Логорот на нашата војска е нервозен. Се исчекува битка а Густав зема слободен ден оставајќи го полкот да се снаоѓа со паштети. Го мразам Густав. Да не беше братучед на Милер, дворскиот шут на Леополд I, досега ќе го убиевме.

25 октомври 1689 лето Господово
Војската е во движење. Централниот дел од трупите го пуштивме по Партизанска. Знаевме дека тој дел ќе претрпи значителни загуби, па ги наместивме хрватите во првите редови на чело со Домобран Мускулестиот. Левото крило маршираше по „Митрополит Теодосие Гологанов“ заедно со стрелците и коњаницата, а вториот ударен бран што требаше да ги докрајчи непријателите во Лептокарија го пуштивме по „Илинденска“. Главна цел ќе бидат силите стационирани кај „Здравко Цветковски“. Пред првиот напад дознавме дека македонските герилци на Карпош биле пресретнати и десеткувани по нивниот пат од Крива Паланка до Скопје додека јаделе риба во Гиновци и пиеле литро со литро. Господ нека ни е на помош.

26 октомври 1689 лето Господово
Победата беше слатка. Иако не чинеше многу човечки животи и уште повеќе пешадија, Пиколомини беше задоволен од победата. Турскиот аскер падна а нашата света мисија забележа уште една победа. Империјалната војска на Австрија сега го контролира цело Скопје. Турците се избезумени. Пиколомини најави банкет за оваа вечер и рече дека заедно со Гагарин имаат специјално изненадување. За ручек имавме воено гравче. Некои од војниците имаа тровање, па на Густав му го одземаа готвачкиот имунитет за да може објективно да се спроведе истрага. Во меѓувреме се дозна дека дворскиот шут Милер, братучед му на Густав, поднел оставка. Кутриот Густав.

27 октомври 1689 лето Господово
Од вчера Скопје гори. Испадна дека масовно опожарување било темата на вчерашната специјална забава која Пиколомини ни ја спремил. Сите седевме во кругче и вртевме шише играјќи „фота“. Врвот на шишето се впери на генералот а Гагарин го предизвика да го запали градот. Генералот е човек од збор и не дозволи да ги прекрши правилата на играта и се одзва на предизвикот. Иако го засака градот, тој веднаш ја мобилизираше војската и го потпали Скопје за само еден час. После се врати во кругчето и го сврте шишето за нова тура „фота“. Утринава, отрезнети од пијанството, го убедивме Шпилерс, офицерот за односи со јавност кој не беше поканет на банкетот, дека сме го запалиле градот заради чума. Густав беше ослободен од обвинувањата. Среќно копиле.