На 28.03.2009, група студенти од Архитектонски факултет, придружувани од заинтересирани граѓани и здруженија, организираа протест против градење на црква на градскиот плоштад. Во тој обид беа спречени од лута толпа „верници“, навивачи и националисти. Јас би ја додал и полицијата, која не правејќи ништо, практично го креираше инцидентот. Но, да не се повторувам, еве што напишав тогаш.
Што се случува година дена подоцна?
Тотално арбитрарно одбирам да одделам два значајни феномени кои на некој начин се поврзани со инцидентот.
Првиот е очигледно проектот „Скопје 2014“ или маркетиншки поубаво формулиран како „визија за градот“. За оваа тема има многу што да се каже, но јас ќе оставам ова да го разработам во некоја блиска иднина. Во меѓувреме се обидував да убедам неколку мои пријатели за политичкиот контекст на идејата за урбаниот простор и изгледот на тој простор. Најчесто попусто, бидејќи за нив визијата беше или симпатична, или прашање чисто на вкус а не на политика (ако нема политика и во вкусот). Нормално, тие рекоа дека не би ги уредиле своите куќи и станови со римски столбови. Меѓутоа, да не застранувам од темата, приказната за „Скопје 2014“ не е за тоа дали некому му се свиѓаат колонади, жардињери и што ли друго.
Вториот феномен се „валканите 50мина“, или што би рекол „Вечер“, оние кои протестираат за се и сешто. Дел од нив, заедно со уште некои, беа луѓето кои се појавија да протестираат на 28.03.2009. Откако се случи тоа што се случи, центрипеталните сили почнаа да работат. Така, во саботите изникнаа „Распеани Скопјани“ (кои требаше на Евровизија да ги пратиме), „Плоштад слобода“ кои го проширија својот хоризонт воопшто на култура и политика. Да не ги заборавам и „Архи бригада“ кои се посебно релевантни како коментар за „Скопје 2014“.
За крај, денес повторно има собир на плоштадот, како знак на сеќавање за инцидентот минатата година. Меѓутоа, ако минатата година „крстоносците“ беа барикада, оваа година плоштадот е заграден бидејќи на него веќе почна да се гради.
гроб или паметник за изборување слобода?
