кибер котле

Пред неколку месеци им пратив писмо на претставниците на Криејтив Комонс во Македонија прашувајќи ги зошто ја одбрале најрестриктивната лиценца за нивниот сајт. Сметав дека тоа е лош пример за авторите кон кои се обраќаат. Одговор никогаш не добив, а во меѓувреме проверив дека само уште Малезија ја користи истата лиценца.

Но тоа дали јас добив одговор е помалку важно, тоа што е значајно дека лиценцата е променета. Не знам кога точно се случило - јас го видов тоа денес. Новата лиценца е најмалку рестриктивна, односно највеќе слободна од сите лиценци од палетата на Криејтив Комонс.

Честитки до Метаморфозис.

Вчера на Youtube се појави „Врзан“ - колку јас знам првиот македонски филм кој користи слободна лиценца. Ај нека се множат.

„Врзан“ е напишан и режиран од Горјан Милошевски, го снимаа Маја Јакимовска и Кирил Шентевски а го монтираше Тања Фиш. Опремата ја позајмија Cre8ive8 и Британскиот Совет. За глумците ќе си видите во каст листата на крајот на филмот.

„Врзан“ е обид да се раскаже приказна за една дилема на еден млад човек. Нема да опишувам понатаму, нити критикувам… сум учествувал во правењето - тоа не е моја работа туку на публиката.

Фактот дека е дело со слободна лиценца мене ми е исто драг. Тоа значи дека било каква копија од филмот не е акт на пиратство, туку акт на една здрава култура на споделување. Постојат и други слободи кои можете да ги прочитате во текстот на лиценцата.

Денес беше последниот ден на мојот ангажман во Институтот за демократија „Социетас цивилис“ од Скопје.

Последниве неколку години… чинам од 2004-та бев дел од тимот за истражувања на ИДСЦС кој највеќе се занимаваше со истражувања на политичкото јавно мнение. Во целото тоа време се здобив со знаења и вештини за истражувања а имав увид во најразлични трендови и промени во јавното мнение предизвикани од најразлични настани.

Но, во меѓувреме ја увидов потребата повеќе да се ангажирам за промоција на слободниот софтвер и култура а паралелно, во последнава година се кристализираше моето гиковство па сфатив дека таму повеќе припаѓам.

Затоа, мојот следен ангажман ќе биде во „Слободен софтвер Македонија“ каде ќе се обидам да допринесам во понатамошно јакнење на организацијата и нејзините активности. Се надевам дека ќе ја докажам довербата која ми беше укажана пред нешто помалку од месец дена кога бев примен како член на организацијата.

Им напишав писмо на креативекоммонс.орг.мк во врска со рестриктивната кк варијана која ја користат за нивниот сајт. Еве го текстот на писмото:

Почитувани,

Следејќи ја веќе некое време дебатата која се води во рамките на Creative Commons движењето, и распределбата на нивните лиценци на повеќе рестриктивни и помалку рестриктивни, каде NonCommercial и Non Derivative варијантите се предмет на постојана критика, сакам да ве прашам зошто, како промотери на ова движење во Македонија, сте ја одбрале најрестриктивната лиценца за вашиот сајт?

Зарем не мислите дека со ова оставате лош пример кај сегашните и идни корисници на cc во Македонија промовирајќи лиценца која најмалку, според многумина активно вклучени во движењето, го помага развојот на слободната култура - нешто за што cc неуморно се бори.

За разлика од вашиот сајт, матичниот сајт creativecommons.org ја користи најмалку рестриктивната варијанта? Зошто тоа не е следено?

со почит

Одговорот ќе го пастам коа ќе го добијам… ако го добијам

За почеток: не сум дел од организацијата Слободен софтвер Македонија. Текстов го пишувам како близок набљудувач, а се сметам себеси како дел од заедницата на корисници на слободен софтвер во Македонија.

Многу џева се крена за фактот дека претставник на организацијата Слободен софтвер Македонија не присуствуваше на промоцијата на Криејтив комонс лиценците договорите кои фондацијата Метаморфозис ги преведе и прилагоди на условите на македонската легислатива.

На последната конференција на iCommons, која се одржа во Дубровник од 15 до 17 јуни, Лоренс Лесиг, главен извршен директор на Криејтив Комонс го најави своето постепено повлекување. Притоа, доста емотивно сите нам ни порача дека приказната останува на нас и ние сите треба сега да продолжиме. Ова, мислам дека многу јасно ја покажува потребата од дисеминација на приказната за криејтив комонс до самото дно - оние кои ја креираат содржината. Самите автори мора да покажат интерес и знаење за тоа што точно значат посебните лиценци кк договори, што сакаат да направат користејќи ги, а најважно од се - да ја сфатат идејата позади движењето кое се формира или веќе е формирано и пробува да креира слободна култура.

Затоа, приказната за криејтив комонс и не е приказна на некоја организација или организации, туку приказна на сите оние кои на своите авторски дела ги прикачуваат кк лиценците договорите. Оттука, не гледам дека е неопходно ОССМ службено да биде дел од оваа промоција. Ако одиме во детали, колку јас сум информиран, никаква покана не е стигната до ОССМ - не дека таа е потребна. Од друга страна, ОССМ не ја бојкотираше конференцијата.

Но, тоа што е важно да се каже е дека целта на ОССМ не била никогаш да ги промовира ниту слободниот софтвер, ниту дефиницијата на слободен софтвер, отворените формати, криејтив комонс лиценците договорите, за да присуствува на промоции, коктели или конференции, туку затоа што членовите на ОССМ, како и повеќето членови на заедницата, мислат дека тоа е вистинската работа што треба да се стори. Тоа, сигурен сум, ќе продолжи.

И додека некои мислат дека официјалното претставување на кк се случило вчера во Скопје, можам само да кажам дека тоа не е точно. Заедницата па и пошироко, веќе некое време ги користи кк лиценците договорите. Тоа што вчера се случи е локализацијата, која највеќе значи дека секоја ставка во лиценцата договорот (онаа меѓународната) ќе биде валидна пред македонските судови.

Зарем при фактичка ситуација кога лиценците договорите беа откриени од „народниот гениј“ и масовно гледаме дека се користат по блогосферата (иако без да се сфаќа баш за што се работи - туку од помодарство), заслугата за кк во Македонија треба да ја понесе Метаморфозис? Од нив гледаме како се однесуваат кон споделувањето, прво лиценцирајќи го кк.мк сајтот со најрестриктивната кк лиценца во Македонија. Важниот гостин од Криејтив комонс - Јоичи Ито, беше All Rights Reserved за потребите на Метаморфозис иако Јоичи сакаше да учествува и во други активности. Кога се води дебата на Сител за интелектуална сопственост, главниот правен експерт за Кк во Македонија воопшто не ги споменува овие алтернативи, туку напротив зборува како тие да не постојат; нуди правни совети во спротивност на идеите на Криејтив комонс. Целото ова време, барем јас, не видов скоро ништо од промоција на Кк од страна на Метаморфозис, освен декларативни фусноти таму каде што е популарно да се каже.

За крај, тоа што останува е дека очигледно е дека двата пристапи кон дискусија и промоција на Кк во Македонија се различни. Добро е да останат така, бидејќи имам чувство дека некој во оваа приказна, го прави ова само поради проект и престанува да мисли на слободната култура после работно време. Можеби работите ќе се сменат…