Можете да го гледате или како гроб или како споменик… но ако имате време и волја, поминете и оставете цвеќе.

(придружено до: Слобода!)

Зошто ова го тврдам?

Фактите кои се утврдени се дека:

1. Постои студентска иницијатива која одлучила да протестира. Таа иницијатива немора да е дел од формалното здружување на студентите.

2. Студентската иницијатива, како таква, е нападната од насилниците на плоштадот. Ова е клучниот аргумент зошто мора Универзитетот да се произнесе. Фактот дека повеќе не-студенти се приклучиле кон протестот е ирелевантен по ова прашање.

3. Прашањето кое се постави на Сенатот не е поврзано со содржината на протестот, или намерите на протестот, туку со актот на насилство врз студенти за време на нивен мирен протест во кој тие го искажуваат мислењето.

Значи, во услови на овие три параметри, Универзитетот не бил ставен во ситуација да одлучува за сопствената партиска припадност, туку во најмала рака да одлучи како ќе се постави по прашање кога припадници на академската заедница, како такви, се нападнати во обидот да го искажат своето мислење и правото на протест. Зборувам во најмала рака, бидејќи сметам дека Универзитетот, во поширока смисла на зборот, треба да има улога на некаков коментатор на секојдневието и тогаш кога академската заедница не е директно засегната.

Студентските застапници, вообичаено си молчат, односно зборуваат нешто што јас не го разбирам.

„Христос е љубов, радост и мир“ – ако тоа е така, тогаш тоа не го мислат македонските христијани, барем не оние „побожните“ кои се собраа на плоштадот и со насилство се пресметаа со оние кои беа против изградбата на црквата на плоштадот.

„Господ ќе го уништи вашиот собир, затоа што тој е на наша страна“ (парафраза)

Ако тоа е така, тогаш не видов ангели кои ги растеруваат луѓето што не се согласуваат со вас. Напротив, видов дизелаши кои беа спремни, на една sms порака или повик, да улетаат и до крај го уништат собирот на оние кои се противат на градењето на црквата. Јас лично гледав како луѓето кои се собраа во протест против изградбата на црквата на плоштадот, откако растурени со насилство и повлечени на тревникот карши МЕПСО, беа опколени со добро позиционирани „набљудувачи“ со јакните увлечени во панталони.

[/лично]

Не навлегувам кој го организирал протестот. Очигледно е дека различни типови на луѓе се здружија да протестираат против архитектонското кич нарушување на градот мотивиран од повеќе идеолошки точки. Едно е јасно, во отсуство на современи идеи за уредување на центарот на градот (па и градот воопшто), централните и локалните власти посегаат по тоа што тие го знаат – стереотипи за „големи зданија“.

Во отсуство на една систематизирана историографија за поновото време и тотална неписменост за тоа што се случувало помеѓу историските приказни по учебниците кои завршуваат во 1945 и денешницата, идеите можат да се развијат само до ниво на големите приказни од почетокот на 20тиот век а тоа се: „народниот херој“, „ослободителната борба“ и „народното остварување и зачувување“. Затоа е и целата приказна со „хунзи“, „генетика“, „Александар Велики“, „предавници“ и сл. Во отсуство на идеи за сегашноста, тука некаде логична е и идеата за „црква на плоштад“. Да биде сето тоа иронично, целиот тој историски фетиш како да потекнува во голема мерка и од несвесноста за „сегашната историја“ – тоа што во овие времиња се случува. Тие и не се свесни дека некој нешто работел тука во изминативе повеќе од 50 години. Историјата како да им завршува со партизаните.

И сега мотивот кој е? Да се изгради ново Скопје по стар урнек? Каква е таа кич митологија?

Многу луѓе се песимисти после она што се случи денеска. Глупаво би било јас сега тука да се радувам, но тоа што можам да кажам е дека оние кои се обидоа, и успеаја да го уништат протестот денеска, фактички го направија протестот повеќе од тоа што можеше да биде само како мирен протест. Да беше ова само мирен протест, задутре сите оние, кои не беа посебно мотивирани да се противат на изградбата на црквата на плоштадот, ќе заборавеа дека таков протест воопшто се случил.

Но вака, се галванизира јавното мислење, се мобилизираат активисти и утре организациите стануваат посилни. Ако не оваа, посилна ќе биде некоја друга организација. Утре, знаејќи дека полицијата неможе да ги заштити, тие ќе научат како самите да се заштитат. Сега ќе се зборува за овој протест подолго време а за некои ќе остане ако историски датум без разлика дали е „почеток на крајот“ или „крај на почетокот“ на македонската демократија.

Ако некој мисли дека може на долг рок да го спречи слободното мислење – тој се лаже. Тоа е авторитарната замка која никако авторитарните умови да ја запамтат. Таквата политика не успева. Таквиот притисок ја контекстуализира притиснатата група по определено прашање а механизмот за самоодбрана и сензибилизација за темата само се изострува.

Но да се вратам на неколку конкретни моменти.

1. „Шиптари, шиптари…“ : Ова морам да признаам дека одамна го немав слушнато. Барем не од 2001 година. Е сега… јас не одам по фудбалски натпревари – можеби таму е тоа нормално. Но, откако првпат кога го видов ова, ми падна малку смешно по својата „анахроност“, но подоцна ме загрижи таа анахроност. А кога сум веќе кај навивачките групи, ако убаво ги разгледате видеата, ќе видите дека тоа се такви типови. Така и навиваат – спремно и во формација. А поголемиот дел од тие типови се во секое општество фашистичкиот елемент. Оние кои го следат јавното мислење и проблемите поврзани со „толпа“ веднаш ќе ја воочат директната поврзаност.

2. Наводно ќе бидат казнети оние кои го организирале протестот против градење на црква на плоштадот, а луѓето кои „спонтано“ од други градови и со знамиња се собрале немало да бидат казнети. Јас сум организирал неколку настани од кои неколку и протести и секогаш сум ги најавувал во полиција. Но ова, за жал, ќе биде лоша лекција за понатаму. Наместо да се погледне во содржината, власта имплицитно ќе ги научи групите дека не треба да ги пријавуваат протестите за да можат да се заштитат ако нешто тргне наопаку. Зошто мисли власта дека оние кои се ранливи од посилниот ова нема да го научат?

3. Тоа што го просведочив и тоа што јасно може да се види од снимките е дека полицијата малку се трудеше некого да заштити. Ова е лошо сценарио. Тоа покажува дека власта неможе да одржи ред, ниту да ги заштити граѓаните ако се доведени во опасност слободно да го искажат своето мислење. Дали тоа е намерно или не, неможам да тврдам, но да се овозможи или да не се спречи некаква „параполиција“ да ги средува неистомислениците е крајно опасно.

За крај, дали е ова конечно демократската пролет на Македонија или уште еден чекор кон авторитарно општество. Зависи дали си оптимист или песимист. Мене ми е најкомотно како циник… што би рекол Вуди Ален – за мене чашата е полуполна, ама со отров.

Откако Енџи ја собра целата своја тајфа тепачка за да го построи Буљо работите навистина се променија. Одејќи така помодрен по улица, Буљо послужи како пример за другите деца кои пишуваат со јаглен. Ама тие не почнаа да го слушаат Енџи… имињата станаа заменка, ама сите деца знаеа за кого се напишани пораките по белите ѕидови.

Но иако ДПЛ делува како излитена фраза, неговиот лик и дело се повеќе од потребни во консолидирање на слободарскиот живот во општеството. Јас не се откажувам од идејата за општеството како антагонистичка ситуација, па според тоа, на слободата и се нужни соперниците, за да знаеме како да ја негуваме. Меѓу повеќето, на таа листа на личности се наоѓа и именуваниот ДПЛ.

Последна сторија – „Педерологија“. Кога ја прочитав колумната, и тоа случајно, затоа што Зомбификација пишувал нешто на таа тема, сфатив дека ДПЛ го изнел како аргумент, мојот противаргумент за новиот закон за избор на пратеници. Тоа, предизвика олеснување кај мене, затоа што најдобар индикатор за тоа дека си на вистинскиот пат (по твоите идеи) е фактот дека оние кои ги сметаш за најмалку слични ги користат истите аргументи но во спротивна насока.

Да ја тргнам на страна историјата на политичката навигација на ДПЛ (од проста причина што тоа би одземало многу простор), текстот е полн со политичка некоректност. Мене лично поимот „политичка коректност“ и последиците ми се проблематични. Моето мислење е дека комплексноста на ситуацијата не дозволува еднозначно определување што е коректно а што не е. Ако некој во популарната култура направил највеќе за рушење на митовите на политичката коректност, тоа се авторите на South Park. Јазикот во таа серија изобилува со политичка некоректност, но тој се користи за да се соочи гледачот со сопствените стереотипи или оние имплицитните, кои наводно општеството ги пребродило.

Како и да е, текстот на ДПЛ нема таква намера, туку до крај го задржува, општествено сфатено лошо значење на поимот „педер“ за да се конфронтира со политичките ривали од опозицијата. Тука јас и ДПЛ се „засакавме“….

Со промените на Уставот после конфликтот во 2001ва Република Македонија застрани од ортодоксната дефиниција на граѓанска држава обидувајќи се да го најде мирот додавајќи етничка компонента и формално во процесот на донесување на одлуки. Сега, од тоа што може да се види како предлог за преструктуирање на начинот како ќе се бираат претставниците на народот, ќе се оди уште еден чекор понатаму. Но прашањето што никој не го поставува е каде е тоа „понатаму“ и дали треба да се отвори јавна дебата за тоа како сакаме да ја гледаме Република Македонија во иднина.

Предлогот за промена ја става Македонија уште повеќе во водите на етнизирање на политиката. Тоа што е проблем со Бадинтеровото мнозинство беше немањето синхронизација помеѓу етничкиот идентитет на гласачите и етничкиот идентитет на претставниците избрани со тие гласови. Во услови кога пратениците гласаат и со својата етничка припадност во нашиот Парламент, таквата несинхронизираност има проблематична смисла. Поедноставено: Зошто Петко Петковски, гласа како Вулканец по етничка припадност за законите кои мора да се донесат со Бадинтерово мнозинство, а е избран и со мој глас, а јас пак сум Џедај по етничка припадност? Сега, ќе се резервираат места за малите и маргинализирани етнички заедници ако се усвои новиот предлог за измена на законот. Дури и да не навлегувам во проблематичноста на тоа како тоа ќе се изведе, јас гледам проблем во самата замисла. Ваквите решенија се карактеристични за повеќедомни претставнички тела и не сум убеден дека хибридно решение може да функционира.

Зошто, ако се грижиме за маргинализираните групи, запираме само на етничката димензија? Веќе непостоечкиот втор дом на собранието на Баварија било сочинето од претставници на најразлични социетални групи, јазични, религиозни, синдикални… Тука, јас и ДПЛ најмалку се сложуваме. Наместо да пробаме да ја трансцедираме етничката подвоеност во нашето општество промовирајќи ја повеќедимензионалноста на човековиот идентитет, политичките елити упорно ја закопуваат ситуацијата со буткање на етничкиот контекст во фокус на перцепцијата за политичкиот процес. Така, враќањето кон граѓанско општество после евентуална рехабилитација на етничките односи станува се помалку веројатно. Општествената фрагментација е посложена од еднодимензионалната поделба по етничка група. За да обезбедиме добра претставеност, онолку колку може едно претставничко тело да обезбеди (ако воопшто може), мораме да го прифатиме овој факт. Доколку не се прифати граѓанската формална класификација, тогаш мора да се обезбеди претставништво на што повеќе димензии на идентитетот, па меѓу другите групи и „педерите“ – ноќната мора на ДПЛ.

Токму поради комплексноста на ситуацијата, потребна е јавна дебата проширена надвор од Клубот на Партиите.

Денес, од Ротари клубот во Скопје биле промовирани неколку спотови кои ќе се емитуваат пред определени програмски содржини кои ќе ги предупредуваат малолетниците кои содржини се соодветни за нив. Тоа во светот и не е нешто ново, но ете, стигна и кај нас. Нормално, пуританскиот Совет за радиодифузија со отворени раце ја пречека иницијативата од „елитните“ Ротаријанци.

Но, интересно е како се опишува ситуацијата во македонскиот етер. Канал 5, од каде ова го дознав, го опишува ова на следниот начин:

Секојдневно сме сведоци на дневни програми емитувани на телевизија, исполнети со насилство и порнографија. На удар на таквите програми е токму малолетната популација.

Јас претходно пишував дека насилството постои во голема количина во македонскиот медиумски простор. Дебатливо е како треба да се справуваме со насилството како слика во текот на развојот на малолетниците и воопшто луѓето.

Меѓутоа, од каде порнографија секојдневно на македонските медиуми. Порнографија најелементарно би се дефинирала како „содржина која цели кон сексуално возбудување“. Сигурен сум дека во очите на просечниот малолетник во пубертет, многу работи можат да му бидат возбудливи, но исто така мислам дека општеството не може секаква голотија или еротика да дефинира и подреди на порнографија.

Така, не ми е јасно каде ја гледаат новинарите, Советот за радиодифузија и Ротаријанците порнографијата по македонските медиуми. Таа, напротив е изрично забранета на сите јавни медиумски мрежи вклучително и кабелските. Значи, единствен начин како обичен малолетник да гледа порнографија на телевизија е ако дома има сателитска програма. Тоа, мора да се признае е простор кој семејството го уредува. Значи, што се однесува до „порнографија“, целата оваа кампања е неоснована, бидејќи, според постоечката регулатива – никогаш нема да биде емитувана.

Што е тогаш целта на оваа кампања?

По мене, овие политики имаат тенденција да го поедноставуваат светот и нудат прилично штура слика, оневозможувајќи алтернативни погледи. Честопати, една приказна се раскажува преку насилство и секс. Тоа се фактите на секојдневното живеење, а потребно е да се зборува за нив во текот на социјализацијата на младите. Отсега, општеството тие приказни ќе ги обележува како несоодветни, а тоа е врата која честопати ќе помага промоција на мејнстрим поглед на свет и ќе оневозможува алтернативни и честопати критични погледи на реалноста која не опкружува.

Еве една компарација. Во прва година средно, малолетниците се соочуваат со „Пеколот“ од Данте Алигери. Ако се оддалечите од општата прифатеност на оваа книга, ќе сфатите дека е тоа грозоморна слика за кралството на Ѓаволот, исполнето со убијци и блудници, издајници и неверници. Сликите што ги пее Данте се честопати и вознемирувачки. Меѓутоа, таа критика која поетот ни ја нуди, останала запишана како едно од најголемите достигнувања во светската книжевност, па ние им ја нудиме на нашите малолетници за да можат да изведат некоја поука од стиховите на Алигери.

Но, што би се случило со „Очи ширум затворени“ од Стенли Кјубрик. Несомнено, филмот е одличен и прифатен. Но како ќе го обележи Советот за радио дифузија. Во САД тој бил обележен со R што ако не се лажам, значи дека не смеат да го гледаат малолетници. Така, додека филмот поставува неколку интригантни прашања за кои вреди сите ние да се замислиме, а во некоја крајна мерка ја критикува сексуалноста, пуританското општество не ја сака таа критика а филмот го чита како „секс сцени и користење дрога“.

И пак си го поставувам прашањето. Јас постојано очекувам, кога на кабелска ги гледам тие телоп-предупредувања, да го видам црното знакче, кое ќе го најави порничот. Напротив, што помала рестрикција тоа ми се помали очекувањата за добар филм.

Дополнување:

Еден од промоторите на оваа кампања и политика е режисерот Александар Поповски. Се надевам дека тој ќе се противи кога малолетници ќе отидат да гледаат некоја од неговите претстави кои вклучуваат секс и насилство или дека барем ќе стави еден постер каде ќе ги предупреди децата.

Кој е проблемот? Сексот, снимањето видео или дистрибуција на видеото?

Ако е сексот проблем, тогаш зошто не се тепачките проблем? Како е можно, медиумите да се осетливи на „секс“ а не на „насилство“? Неодамна, во САД, едно училиште суспендираше неколку ученички откако се објави на Youtube видео од една тепачка. Зошто Дневник на пример, не спроведе истражувачка сторија и не открие колкав е степенот на тепачки или носење оружје?

Училиштето не е соодветен простор за секс? Можеби е. Како прво, потребно е сексуално образование. А како второ, во услови на општествениот процут на пуританизмот, не ме чуди што младите имаат се помалку опции каде да имаат секс.

Зошто видео? Зошто да не? Кој е проблемот? Самото видео или (не)согласноста тоа да се сними? Доколку се работи за присила, законите се јасни. Но за мене не постои ништо страшно во самото видео.

И која е дволичноста на коментаторите. Велат:

На клипот се гледа дека не е свесна што и’ се случува бидејќи само лежи, а момчиња ја соблекуваат и ја допираат секаде. Претпоставуваме дека е или под дејство на дрога или на алкохол.

Што се коментира овде? Кој е проблемот? Тоа што е некој на секс клип или издрогиран (по своја волја или не)?

Вака секој ќе го види? Така ќе се види тоа што повеќемината не сакаат да признаат дека се случува. Се додека е скриено, како да не постои. Прашањето е: Ќе се соочуваме со проблемите кои се вистински или не? Ако утре се сними тепачка, дали вака ќе се реагира?

И тоа што дополнително ме изнервира – изјавата на директорката на „Никола Карев“.

Уште вчера им кажав на моите ученици дека ако некого фатиме со мобилен телефон в училиште, ќе му го одземе до крајот на учебната година

Каков е тој фашизам? Употребата на мобилни се повеќе допринесува кон развивање на технолошка писменост. Во секоја анкета за развиеноста на употреба на современи технологии, задолжително постои оддел за мобилна телефонија. Во услови кога сакаме да бидеме „земја на информатичари“ училиштата сакаат да ги одземат алатките. Нека им служи на чест таа web 2.0 кастрација.

powered by performancing firefox