Archives for the month of: May, 2009

„Традиционални вредности“?

May 18, 09 //
0

Стојан напиша интересен поглед на проблемот со поимање и пракса на традицијата во новото доба. Тргнав да пишувам коментар, ама го претворив во пост:

„Традиционалните вредности“ сите ние ги учиме во процесот на нашата социјализација во општеството. Дел од тие вредности, како такви, ние ги контекстуализираме во совремието и ги применуваме.

Обидот за „навраќање кон традиционалните вредности“, во таа смисла тогаш не е обид за промоција на истите, туку за промена на начинот на кој тие се манифестираат во секојдневниот живот.

Пример : семејните вредности > поимањето на тоа што треба да прави семејството, идејата за блиско семејство кое те поддржува и помага не се променило.

Тоа што се променило (од времето кога денешните промотори ја лоцираат традицијата (пред 1945-та, што е дополнително проблематично) се (1) производствените сили; и (2) улогата на жената во општеството. Нормално, ова се само дел од промените, но јас ќе се задржам на овие.

Индустријализацијата на селото, кое е едно од главните изворишта на ресурси во земјоделските земји, како Македонија до 1945, ја намалува потребата од големи семејства. Дотогаш, бројните семејства значење компаративна предност при обработка на нивите и чувањето на стоката. Тоа значело дека домаќинството (во стопанска смисла) можело да расте. Затоа, многудетните семејства природно се развиле како некаков доминантен животен стил на село. Но со механизацијата, таа потреба се изгубила. Индустријализацијата воопшто, во голема мера го променува обликот на семејството.

Истовремено, промената на класичното селско патријархално семејство, довело до промена на улогата на жената. Промените од 1945 довеле до проширување на улогата на жената, која претходно можела да биде само домаќинка. Pater familias веќе не бил единствениот кој го обезбедувал семејството (формално – целата дебата за реалната улога на жените во македонското општество ќе ја оставам за друг пат). Таквото отворање на општеството за жените значело проширување на дејностите со кои тие се занимавале, па така дошло до намалување на обемот на работа дома, највеќе во бројот на деца кои треба да се одгледаат. Тоа, повторно го сменило обликот на семејство.

Значи промените кои се промовираат, идат спротивно на некоја природна еволуција на семејството предизвикана од општествените и технолошки промени. Прашањето кое треба да се постави е дали промените се туркаат поради верски уверувања (пр. Господ сакал луѓето да се размножуваат) или од некаква мачо потреба жените да се сместат повторно дома. Јас мислам дека овие два мотива не се взаемно исклучиви.

Кога производителот не ти дава избор?

May 16, 09 //
0

Како и секој гик, така и јас често си сурфам и размислувам за следниот лаптоп. Прилично сум задоволен со сегашниот Thinkpad Z60t, но размислувам дали од септември да си купам нов.

Иако не баш во мојот ценовен ранг, еден од кандидатите, ако воопшто купувам нов лаптоп, е Lenovo Thinkpad X200s. Ако навистина ви треба добар бизнис лаптоп, тогаш многу е тешко да го заобиколите X200s. Тој што користел Thinkpad тешко се откажува од ова семејство на преносни компјутери. Затоа и го разгледував лаптопот.

Разгледувајќи ги варијантите приметив еднo класично однесување на производител. Lenovo за X200s нудат опција за LED осветлување на екранот, кое троши помалку струја а дава подобри резултати. Тоа е понова технологија и ако некој купува нов лаптоп, некако логично е да ја одбере.

Но… постојат две серии на X200s лаптопи, кои се разликуваат по цена а LED екранот е достапен само во поскапата варијанта.

Иронично е што разликата помеѓу двете серии не е во некаква базична хардверска платформа која креира две (логично) разгранети серии. Напротив, нема никаква логична причина, освен што Lenovo одлучиле дека како и да е, ако сакаш LED екран – тогаш ќе мора и нешто друго повеќе да платиш. Работата што највеќе ме погоди е дека една од работите на кои мора повеќе да се плати е Microsoft оперативен систем, бидејќи ако го сакам таквиот екран, морам да купам минимум Vista Business наместо можноста да купам поефтина Vista во другата серија, кога и онака нема да користам Windows.

Први мај (по не знам кој пат)

May 1, 09 //
0

Денес бев на првомајскиот протест кој го организираше движењето за социјална правда „Ленка“. Честитки до организаторот… настанот беше соодветен на можностите и состојбата. Имаше се што треба еден протест да има: луѓе, поворка, содржина и реквизити :-)

Не знам од каде, неколку новинари дојдоа да побараат изјава од мене. Ги упатив на организаторите, бидејќи тие се луѓето кои имале доволно мотив сето ова да го организираат и сигурно имаат што да кажат. Тие сепак ми земаа изјава, а јас би сакал само малку да се надоврзам на тоа (и тоа само за примерот на Македонија):

1. Република Македонија е дефинирана како социјална држава. Надвор од дебатата за самиот капитализам, социјалната држава мора да игра улога во ублажување на негативните ефекти од капитализмот;

2. Еден значаен дел од таа улога е обезбедување на правна држава во која ќе се гарантираат човековите, а со тоа и работничките права;

3. Под гаранција на работничките права значи дека институциите на власта ќе го спроведуваат законот со што ќе обезбеди самите работодавачи да ги почитуваат работничките права;

4. Социјалната држава активно работи и на проширување на работничките права и воведување на нови подобрени стандарди за работа.

Значајни организации во сферата на заштита на работничките права се синдикатите. Покрај тоа што се застапници, тие се заштитници на работниците на самото работно место.

Каква е состојбата кај нас?

1. Веќе децении, властите во Македонија релативно успешно го уништуваат работничкото движење и го маргинализираат синдикализирањето;

2. Никој неможе точно да каже под чија капа се синдикатите. Тоа што е најстрашно е што синдикатите се под сечија, само не под раководство и во корист на работниците;

3. Надвор од системската каузалност на соработка на власта и бизнис интересите, во Македонија постои и взаемна спрега на замижување пред валканиот веш. Се додека претпријатијата молчат, државата замижува за тоа што се случува во фабричките хали, до колку доцна се останува на работа, кој е пријавен а кој не и сл. Ова е и поширок феномен и веројатно причина зошто сеуште во Македонија неможеме да кажеме дека постои владеење на правото. Отсуството на правен систем е отворена можност за алиби на заинтересираните страни. Во отсуство на систем никој не е сигурен и сите мораат да молчат.

4. Државата директно учествуваше во намалување на човековите права преку новиот закон за работни односи. И тука не мислам само на ВМРО-ДПМНЕ (која практично содржински го состави законот) , туку и на минатиот претседател Бранко Црвенковски, кој своето првично непотпишување на законот не го елаборираше како да е во корист на работниците, туку во корист на враќање на СДСМ во Собранието.

5. Откако следам политика, изговорот за непосредните кршења на работничките права постојано е недостаток на трудови инспектори. Тоа што е интересно е како секогаш има пари за нешто друго. Еве на пример спомениците… секој споменик чини неколкугодишна плата за нов трудов инспектор.

За крај… денови ли се денови…

имам раце немам работа