[лично]

„Христос е љубов, радост и мир“ – ако тоа е така, тогаш тоа не го мислат македонските христијани, барем не оние „побожните“ кои се собраа на плоштадот и со насилство се пресметаа со оние кои беа против изградбата на црквата на плоштадот.

„Господ ќе го уништи вашиот собир, затоа што тој е на наша страна“ (парафраза)

Ако тоа е така, тогаш не видов ангели кои ги растеруваат луѓето што не се согласуваат со вас. Напротив, видов дизелаши кои беа спремни, на една sms порака или повик, да улетаат и до крај го уништат собирот на оние кои се противат на градењето на црквата. Јас лично гледав како луѓето кои се собраа во протест против изградбата на црквата на плоштадот, откако растурени со насилство и повлечени на тревникот карши МЕПСО, беа опколени со добро позиционирани „набљудувачи“ со јакните увлечени во панталони.

Христијани фундаменталисти

[/лично]

Не навлегувам кој го организирал протестот. Очигледно е дека различни типови на луѓе се здружија да протестираат против архитектонското кич нарушување на градот мотивиран од повеќе идеолошки точки. Едно е јасно, во отсуство на современи идеи за уредување на центарот на градот (па и градот воопшто), централните и локалните власти посегаат по тоа што тие го знаат – стереотипи за „големи зданија“.

Во отсуство на една систематизирана историографија за поновото време и тотална неписменост за тоа што се случувало помеѓу историските приказни по учебниците кои завршуваат во 1945 и денешницата, идеите можат да се развијат само до ниво на големите приказни од почетокот на 20тиот век а тоа се: „народниот херој“, „ослободителната борба“ и „народното остварување и зачувување“. Затоа е и целата приказна со „хунзи“, „генетика“, „Александар Велики“, „предавници“ и сл. Во отсуство на идеи за сегашноста, тука некаде логична е и идеата за „црква на плоштад“. Да биде сето тоа иронично, целиот тој историски фетиш како да потекнува во голема мерка и од несвесноста за „сегашната историја“ – тоа што во овие времиња се случува. Тие и не се свесни дека некој нешто работел тука во изминативе повеќе од 50 години. Историјата како да им завршува со партизаните.

И сега мотивот кој е? Да се изгради ново Скопје по стар урнек? Каква е таа кич митологија?

Многу луѓе се песимисти после она што се случи денеска. Глупаво би било јас сега тука да се радувам, но тоа што можам да кажам е дека оние кои се обидоа, и успеаја да го уништат протестот денеска, фактички го направија протестот повеќе од тоа што можеше да биде само како мирен протест. Да беше ова само мирен протест, задутре сите оние, кои не беа посебно мотивирани да се противат на изградбата на црквата на плоштадот, ќе заборавеа дека таков протест воопшто се случил.

Но вака, се галванизира јавното мислење, се мобилизираат активисти и утре организациите стануваат посилни. Ако не оваа, посилна ќе биде некоја друга организација. Утре, знаејќи дека полицијата неможе да ги заштити, тие ќе научат како самите да се заштитат. Сега ќе се зборува за овој протест подолго време а за некои ќе остане ако историски датум без разлика дали е „почеток на крајот“ или „крај на почетокот“ на македонската демократија.

Ако некој мисли дека може на долг рок да го спречи слободното мислење – тој се лаже. Тоа е авторитарната замка која никако авторитарните умови да ја запамтат. Таквата политика не успева. Таквиот притисок ја контекстуализира притиснатата група по определено прашање а механизмот за самоодбрана и сензибилизација за темата само се изострува.

Но да се вратам на неколку конкретни моменти.

1. „Шиптари, шиптари…“ : Ова морам да признаам дека одамна го немав слушнато. Барем не од 2001 година. Е сега… јас не одам по фудбалски натпревари – можеби таму е тоа нормално. Но, откако првпат кога го видов ова, ми падна малку смешно по својата „анахроност“, но подоцна ме загрижи таа анахроност. А кога сум веќе кај навивачките групи, ако убаво ги разгледате видеата, ќе видите дека тоа се такви типови. Така и навиваат – спремно и во формација. А поголемиот дел од тие типови се во секое општество фашистичкиот елемент. Оние кои го следат јавното мислење и проблемите поврзани со „толпа“ веднаш ќе ја воочат директната поврзаност.

2. Наводно ќе бидат казнети оние кои го организирале протестот против градење на црква на плоштадот, а луѓето кои „спонтано“ од други градови и со знамиња се собрале немало да бидат казнети. Јас сум организирал неколку настани од кои неколку и протести и секогаш сум ги најавувал во полиција. Но ова, за жал, ќе биде лоша лекција за понатаму. Наместо да се погледне во содржината, власта имплицитно ќе ги научи групите дека не треба да ги пријавуваат протестите за да можат да се заштитат ако нешто тргне наопаку. Зошто мисли власта дека оние кои се ранливи од посилниот ова нема да го научат?

3. Тоа што го просведочив и тоа што јасно може да се види од снимките е дека полицијата малку се трудеше некого да заштити. Ова е лошо сценарио. Тоа покажува дека власта неможе да одржи ред, ниту да ги заштити граѓаните ако се доведени во опасност слободно да го искажат своето мислење. Дали тоа е намерно или не, неможам да тврдам, но да се овозможи или да не се спречи некаква „параполиција“ да ги средува неистомислениците е крајно опасно.

За крај, дали е ова конечно демократската пролет на Македонија или уште еден чекор кон авторитарно општество. Зависи дали си оптимист или песимист. Мене ми е најкомотно како циник… што би рекол Вуди Ален – за мене чашата е полуполна, ама со отров.